Wat is de Beyond Animal Testing Index?

De Beyond Animal Testing Index (BATI) is een tool die organisaties ondersteunt bij het verkrijgen van inzicht in hun eigen beleid, cultuur en activiteiten rond dierproeven en proefdiervrije innovatie. U ziet niet alleen uw eigen inspanningen, maar ook hoe andere organisaties met deze onderwerpen omgaan.

BATI helpt u:

• Intern bewustzijn te vergroten over uw huidige praktijken
• Draagvlak op te bouwen voor verbeteringen in onderwijs, dierenwelzijn, wetenschap en innovatie
• De externe zichtbaarheid van uw inspanningen op het gebied van dierproeven en proefdiervrije innovatie te vergroten
• Van elkaar leren door best practices uit te wisselen met andere deelnemende organisaties

Gezamenlijk eigenaarschap staat centraal in het BATI-proces, zodat de tool daadwerkelijk impact heeft.

Hoe is BATI ontstaan?

Het BATI-initiatief is voortgekomen uit het SLIM-project, dat zich richt op het ontwikkelen van nieuwe teststrategieën voor productveiligheid. Deze strategieën kunnen de productontwikkeling versnellen en tegelijkertijd het aantal dierproeven verminderen. In 2014 concludeerde een stakeholderconsultatie dat er behoefte is aan een (inter)nationale index die onderzoeksinstellingen monitort  op hun transitie naar proefdiervrije innovatie. Hiermee werd de basis gelegd voor de Beyond Animal Testing Index.

Na consultatie met de World Benchmarking Alliance is in 2018 begonnen met de doorontwikkeling van dit concept tot de BATI, op initiatief van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), in samenwerking met de Hogeschool Utrecht (HU), stichting Proefdiervrij en later ook de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO). Begin 2019 is een prototype voorgelegd aan verschillende stakeholders, waaronder de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), de Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF), Stichting Proefdiervrij, de Vereniging van Universiteiten (VSNU) en ZonMw.

In de periode 2014-2020 is de Beyond Animal Testing Index ontwikkeld. In 2020/2021 is een eerste haalbaarheidsstudie uitgevoerd met drie deelnemende universiteiten en universitair medische centra. Deze pilot is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). De resultaten zijn gepresenteerd tijdens het '11th World Congress on Alternatives and Animal Use in the Life Sciences' in augustus 2021 in Maastricht en zullen gepubliceerd worden in een wetenschappelijk artikel.

De bètaversie vormt de basis voor de BATI editie 2026. Momenteel ontwikkelen we BATI verder in een vierjarig project onder leiding van het Ondersteunend Bureau voor Dierproeven en Alternatieven (OBDA), gefinancierd door het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).

Hoe werkt BATI?

BATI is gebaseerd op de Access to Medicine Index. We verzamelen en analyseren informatie uit openbare bronnen, zoals jaarverslagen en websites, aan de hand van relevante indicatoren die we gezamenlijk hebben vastgesteld. Meer informatie over de methodologie is te vinden onder “Methodologie”.

Gezamenlijk eigenaarschap

Gezamenlijk eigenaarschap staat centraal in het BATI-proces. We ontwikkelen BATI nadrukkelijk samen met u, zodat deze goed aansluit bij uw praktijk en ambities. Uw keuzes op het gebied van dierproeven en proefdiervrije innovatie en uw expertise daarin zijn bepalend voor de kwaliteit en relevantie van BATI.

Hoe verloopt deelname?

De informatie die we verzamelen, leggen we ter verificatie voor aan uw organisatie. Dit doen we onder meer via interviews, waarin u aanvullingen kunt geven. Deelname is volledig vrijwillig; er rust geen beleidsmatige of wettelijke verplichting op.

Wat gebeurt er nu?

In 2026 zijn we gestart met een vervolgtraject. Dit richt zich op alle veertien Nederlandse universiteiten en UMC's met een instellingsvergunning voor dierproeven. In het tweede kwartaal van 2026 organiseren we een bijeenkomst waarin we de opzet en verdere uitwerking van BATI met deelnemende organisaties bespreken. Later wordt ook een bredere bijeenkomst georganiseerd voor een grotere groep stakeholders.

Wat is het toekomstplan?

Op langere termijn willen we BATI stapsgewijs uitrollen naar circa 70 Nederlandse organisaties met een instellingsvergunning. We voeren metingen uit in cycli van twee tot drie jaar. Tussentijds evalueren we BATI en passen we deze waar nodig aan, altijd in overleg met u. Door de BATI regelmatig uit te voeren, worden trends zichtbaar en kunnen organisaties volgen hoe de transitie naar proefdiervrije methoden zich ontwikkelt.